Quy chế nâng lương trước thời hạn quy định điều kiện, đối tượng và quy trình xét nâng bậc lương sớm theo quy định hiện hành. Trong bài viết này, FAST sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định và cách doanh nghiệp xây dựng quy chế nâng lương minh bạch, hiệu quả.
Tóm tắt ý chính:
|
1. Nâng lương trước thời hạn là gì?
Nâng lương trước thời hạn là chế độ cho phép cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được xếp vào bậc lương mới sớm hơn so với thời gian giữ bậc theo quy định (thường được rút ngắn từ 6, 9 đến 12 tháng), khi cá nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện mà không cần chờ đủ niên hạn xét nâng lương thường xuyên.
Nâng lương thường xuyên được áp dụng khi người lao động giữ bậc lương đủ thời gian theo quy định và hoàn thành nhiệm vụ. Trong khi đó, nâng lương trước thời hạn mang tính khen thưởng, chỉ áp dụng cho trường hợp đáp ứng điều kiện đặc biệt và bị giới hạn số lượng người được xét.
Nâng lương trước thời hạn áp dụng khi người lao động lập thành tích xuất sắc trong công tác
>>> Xem thêm: Hệ số lương cơ bản để tính lương cơ cán bộ, công chức 2025
2. Hai hình thức nâng lương trước thời hạn
Theo quy định tại Thông tư 08/2013/TT-BNV của Bộ Nội vụ (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 03/2021/TT-BNV), nâng lương trước thời hạn được chia thành hai hình thức xét duyệt độc lập với nhau.
2.1. Nâng lương do lập thành tích xuất sắc
Đây là hình thức phổ biến nhất, áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có thành tích nổi bật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, được cấp có thẩm quyền công nhận, khen thưởng bằng các hình thức như chiến sĩ thi đua, bằng khen, huân chương… Mức nâng lương trước hạn (6, 9 hoặc 12 tháng) sẽ phụ thuộc vào cấp độ thành tích đạt được.
2.2. Nâng lương khi có thông báo nghỉ hưu
Hình thức này áp dụng riêng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đã có thông báo nghỉ hưu. Nếu tại thời điểm có thông báo nghỉ hưu, người đó còn thiếu một khoảng thời gian nhất định (tối đa 12 tháng) để đủ điều kiện nâng lương thường xuyên, thì sẽ được xét nâng một bậc lương trước thời hạn tương ứng với số tháng còn thiếu đó. Trường hợp một cá nhân vừa lập thành tích xuất sắc vừa có thông báo nghỉ hưu, chỉ được áp dụng chế độ có lợi nhất, không được cộng dồn cả hai.
>>> Xem thêm: Bậc lương là gì? Ví dụ và Cách tính bậc lương
3. Điều kiện quy chế nâng lương trước thời hạn
Tùy theo đối tượng, điều kiện để được xét nâng lương trước thời hạn có một số điểm khác nhau.
3.1. Đối với Cán bộ, Công chức
Cán bộ, công chức được xét nâng lương trước thời hạn khi đáp ứng đồng thời các điều kiện: chưa xếp bậc lương cuối cùng trong ngạch hiện giữ; trong thời gian giữ bậc lương không bị xử lý kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên; đồng thời đạt từ mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong các năm xét, và có thành tích xuất sắc được cấp có thẩm quyền công nhận bằng một trong các hình thức khen thưởng theo quy định. Ngoài ra, cá nhân không được xét nâng lương trước thời hạn do thành tích xuất sắc 2 lần liên tiếp trong cùng ngạch hoặc chức danh.
3.2. Đối với Viên chức và Người lao động
Với viên chức và người lao động, điều kiện xét nâng lương trước thời hạn có phần đơn giản hơn, gồm hai tiêu chuẩn chính: được cấp có thẩm quyền đánh giá từ mức hoàn thành nhiệm vụ trở lên trong thời gian giữ bậc, và không bị xử lý kỷ luật bằng một trong các hình thức khiển trách, cảnh cáo hoặc cách chức. Việc tổ chức thực hiện cụ thể tại từng địa phương, đơn vị thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý cán bộ, công chức, viên chức nơi người đó công tác (thường là Sở Nội vụ hoặc đơn vị tương đương).
3.3. Đối với người đã có thông báo nghỉ hưu
Riêng với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đã có thông báo nghỉ hưu, điều kiện xét nâng lương trước hạn không yêu cầu phải có thành tích xuất sắc như hai trường hợp trên. Điều kiện áp dụng là trong thời gian giữ bậc lương hiện hưởng, người đó hoàn thành nhiệm vụ được giao, không bị kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên, và tại thời điểm có thông báo nghỉ hưu còn thiếu từ 1 đến 12 tháng để đủ tiêu chuẩn nâng bậc lương thường xuyên.
Điều kiện để được xét nâng lương trước thời hạn khác nhau tùy theo đối tượng
>>> Xem thêm: 7 cách tính lương cho người lao động và công nhân
4. Cách tính số người được nâng lương trước thời hạn
Vì đây là chế độ mang tính khen thưởng có giới hạn, số lượng người được xét nâng lương trước thời hạn trong một cơ quan, đơn vị mỗi năm không được vượt quá một tỷ lệ nhất định.
4.1. Quy tắc tỷ lệ vàng
Theo quy định tại Thông tư 08/2013/TT-BNV, tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được nâng bậc lương trước thời hạn do lập thành tích xuất sắc trong một năm không được vượt quá 10% tổng số người trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị (không tính các trường hợp nâng lương do có thông báo nghỉ hưu). Danh sách trả lương được xác định theo quyết định giao biên chế hoặc phê duyệt số lượng người làm việc tính đến ngày 31/12 của năm xét.
Cách tính cụ thể: cứ mỗi 10 người trong danh sách trả lương (phần dư dưới 10 người sau khi chia không được tính), cơ quan, đơn vị sẽ có 1 chỉ tiêu được nâng bậc lương trước thời hạn do lập thành tích xuất sắc. Ví dụ, một đơn vị có 95 người trong danh sách trả lương thì chỉ tiêu nâng lương trước hạn trong năm là 9 người (95 chia 10, lấy phần nguyên).
4.2. Nguyên tắc ưu tiên khi nhiều người ngang tài ngang sức
Trên thực tế, số lượng người đủ điều kiện, tiêu chuẩn để xét nâng lương trước hạn tại nhiều cơ quan, đơn vị thường vượt quá chỉ tiêu được phân bổ. Trong trường hợp này, đơn vị cần xây dựng nguyên tắc ưu tiên rõ ràng trong quy chế nội bộ, thường dựa trên các yếu tố như: cấp độ thành tích đạt được (thành tích cao hơn được ưu tiên trước), thời gian công tác, thâm niên giữ bậc lương hiện tại, hoặc thứ tự ưu tiên cho người có thông báo nghỉ hưu trong năm. Việc xây dựng tiêu chí ưu tiên minh bạch ngay từ đầu sẽ giúp hội đồng lương của cơ quan, đơn vị tránh được tranh chấp, khiếu nại khi xét duyệt.
5. 3 mô hình nâng lương trước hạn trong doanh nghiệp
Quy định nêu trên chủ yếu áp dụng cho khối cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đối với doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, việc nâng lương trước hạn không bị ràng buộc bởi tỷ lệ 10% hay các hình thức khen thưởng theo quy định của Nhà nước, mà do doanh nghiệp tự xây dựng quy chế riêng. Dưới đây là 3 mô hình được nhiều doanh nghiệp áp dụng để xét nâng lương trước hạn một cách công bằng và có cơ sở.
5.1. Theo KPI
Đây là mô hình phổ biến nhất, dựa trên các chỉ số đo lường hiệu suất công việc (Key Performance Indicator) đã được thiết lập cho từng vị trí. Nhân viên đạt hoặc vượt KPI liên tục trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ 2-3 kỳ đánh giá liên tiếp) sẽ được xem xét nâng lương trước hạn. Ưu điểm của mô hình này là có số liệu cụ thể, dễ định lượng, nhưng cũng cần lưu ý xây dựng KPI sát với đặc thù công việc để tránh đánh giá thiếu công bằng.
Doanh nghiệp có thể xây dựng quy chế nâng lương trước thời hạn dựa trên KPI
>>> Xem thêm: Top 12 phần mềm quản lý KPI TỐT, HIỆU QUẢ cho doanh nghiệp
5.2. Theo OKR
Mô hình OKR (Objectives and Key Results) tập trung vào mục tiêu và kết quả then chốt, thường được áp dụng tại các doanh nghiệp có tính chất công việc sáng tạo, ít định lượng rõ ràng như KPI. Nhân viên hoàn thành xuất sắc các Objective đã đề ra, đóng góp rõ rệt vào kết quả chung của bộ phận hoặc công ty, có thể được xét nâng lương trước hạn dựa trên đánh giá định kỳ theo OKR.
>>> Xem thêm: OKR là gì? Quản lý theo Mục tiêu & Kết quả then chốt
5.3. Theo BSC (Balanced Scorecard)
BSC là mô hình đánh giá hiệu suất toàn diện hơn, xem xét nhân viên trên 4 khía cạnh: tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ và học hỏi – phát triển. Mô hình này phù hợp với các vị trí quản lý, cấp trung và cấp cao, nơi đóng góp không chỉ thể hiện qua số liệu công việc đơn thuần mà còn ở khả năng cải tiến quy trình, phát triển đội ngũ và xây dựng giá trị dài hạn cho doanh nghiệp.
BSC là một trong những mô hình đánh giá phục vụ xét nâng lương hiệu quả
>>> Xem thêm: Hiệu suất làm việc là gì? Công thức và phương pháp đánh giá
Dù áp dụng mô hình nào, doanh nghiệp cũng cần hệ thống dữ liệu nhân sự đầy đủ, minh bạch để làm căn cứ xét duyệt. Fast HRM Online giúp lưu trữ quá trình lương, khen thưởng, kỷ luật của từng nhân viên, đồng thời theo dõi thâm niên và tự động nhắc thời điểm đến hạn xét nâng lương. Nhờ đó, bộ phận nhân sự không cần theo dõi thủ công trên Excel mà vẫn dễ dàng xác định nhân viên đủ điều kiện nâng lương trước hạn theo KPI, OKR hoặc BSC, giúp quá trình xét duyệt nhanh chóng, chính xác và công bằng hơn.
Thông tin liên hệ:
- Website: https://fast.com.vn/
- Email: info@fast.com.vn
- Fanpage: https://www.facebook.com/PhanMemFAST
- Zalo: https://zalo.me/phanmemfast