Hướng dẫn cách hạch toán hàng khuyến mại theo thông tư

Hạch toán hàng khuyến mại là một trong những nghiệp vụ kế toán dễ gây nhầm lẫn do sự khác biệt giữa khuyến mại hợp lệ và biếu tặng thông thường, đặc biệt khi liên quan đến thuế GTGT và ghi nhận doanh thu. Trong bài viết này, FAST sẽ hướng dẫn chi tiết cách hạch toán hàng khuyến mại theo thông tư, giúp bạn hiểu rõ từng trường hợp, áp dụng đúng quy định và hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, quyết toán.

Mục lục

1. Nguyên tắc hạch toán hàng khuyến mại

Theo quy định về nguyên tắc kế toán hàng tồn kho tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc hạch toán hàng khuyến mại, quảng cáo cần dựa trên bản chất của giao dịch để xác định cách ghi nhận phù hợp.

Cụ thể, nếu doanh nghiệp xuất hàng tồn kho để khuyến mại, quảng cáo không thu tiền và không kèm theo bất kỳ điều kiện nào (chẳng hạn không yêu cầu khách hàng phải mua hàng), hoặc trong trường hợp giá bán sản phẩm chính không thay đổi dù khách hàng có nhận hàng tặng hay không, thì giá trị hàng khuyến mại sẽ được ghi nhận vào chi phí bán hàng.

Ngược lại, nếu hàng khuyến mại chỉ được cung cấp khi khách hàng đáp ứng điều kiện nhất định, như mua sản phẩm để nhận quà tặng (ví dụ mua 2 tặng 1), thì doanh nghiệp cần phân bổ doanh thu cho cả hàng bán và hàng khuyến mại. Trong trường hợp này, giá trị hàng tặng sẽ được tính vào giá vốn hàng bán, phản ánh đúng bản chất giao dịch là giảm giá cho sản phẩm.

Nên rà soát kỹ chính sách bán hàng và chương trình khuyến mại để đảm bảo hạch toán đúng theo quy định hiện hành

2. Cách hạch toán hàng khuyến mại

Hạch toán hàng khuyến mại không thu tiền không có một cách xử lý chung, mà phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể như việc chương trình có đăng ký hợp lệ hay có kèm điều kiện hay không. Dưới đây là cách hạch toán chi tiết tại bên bán và bên mua:

2.1. Hạch toán hàng khuyến mại không thu tiền tại bên bán

2.1.1. Hạch toán hàng khuyến mại có đăng ký với Sở Công thương

Trong trường hợp chương trình khuyến mại đã được đăng ký hợp lệ với Sở Công thương, khi xuất hàng khuyến mại hoặc quảng cáo cho khách hàng, doanh nghiệp không phải tính thuế GTGT đầu ra. Tùy vào từng hình thức khuyến mại, kế toán sẽ thực hiện hạch toán như sau:

Trường hợp 1: Không kèm điều kiện

Nợ TK 641 – Chi phí bán hàng
Có TK 155, 156

Trường hợp 2: Có kèm điều kiện (mua kèm khuyến mại)

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán
Có TK 155, 156

Sau khi ghi nhận giá vốn, kế toán tiến hành phân bổ doanh thu cho cả hàng bán và hàng khuyến mại để phản ánh đúng bản chất giao dịch.

2.1.2. Hạch toán hàng khuyến mại không đăng ký với Sở Công thương

Trong trường hợp không đăng ký chương trình khuyến mại với Sở Công Thương, doanh nghiệp phải tính thuế GTGT đầu ra như đối với hoạt động bán hàng thông thường. Đồng thời, phần thuế GTGT đầu vào của hàng khuyến mại sẽ không được khấu trừ, tuy nhiên chi phí liên quan vẫn được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế.

Trường hợp 1: Không kèm điều kiện

Nợ TK 641 – Chi phí bán hàng
Có TK 155, 156
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp

Trường hợp 2: Có kèm điều kiện (mua kèm khuyến mại)

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán
Có TK 155, 156
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp

Sau khi ghi nhận giá vốn hàng bán, kế toán thực hiện bút toán phân bổ doanh thu cho cả sản phẩm được bán và sản phẩm khuyến mại.

2.2. Hạch toán hàng khuyến mại tại bên mua

Đối với bên mua, cách hạch toán phụ thuộc vào hình thức nhận hàng khuyến mại. Dưới đây là các trường hợp phổ biến và cách xử lý kế toán tương ứng:

Trường hợp 1: Nhận hàng khuyến mại không kèm điều kiện

Nợ TK 152, 153, 156… → Giá trị hàng khuyến mại (giá hợp lý)
Có TK 711 → Thu nhập khác

Trường hợp 2: Nhận hàng khuyến mại có kèm điều kiện (mua kèm)

Ghi nhận tổng giá trị hàng mua sau khi phân bổ:

Nợ TK 152, 153, 156, 211… → Giá trị hàng mua (đã trừ phần khuyến mại)

Ghi nhận hàng khuyến mại:

Nợ TK 152, 153, 156, 211… → Giá trị hàng khuyến mại (giá hợp lý)

Thanh toán:

Có TK 111, 112, 131

Trong thực tế, việc phân biệt các trường hợp khuyến mại và áp dụng đúng cách hạch toán không phải lúc nào cũng đơn giản, đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều chương trình bán hàng. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp quản lý tài chính tối ưu, các dịch vụ như FAST Accounting và FAST Accounting Online sẽ hỗ trợ quản lý hạch toán chuyên nghiệp thông qua việc tự động nhập hóa đơn điện tử, giúp đối soát nhanh chóng và chính xác.

3. Câu hỏi thường gặp

3.1. Hạch toán hàng biếu và hàng khuyến mại khác nhau như thế nào?

Sự khác biệt giữa hàng biếu tặng và hàng khuyến mại nằm chủ yếu ở mục đích sử dụng và tính pháp lý của chương trình. Hàng khuyến mại thường được thực hiện nhằm thúc đẩy hoạt động bán hàng và phải tuân thủ các quy định của Luật Thương mại, trong khi hàng biếu tặng chủ yếu phục vụ mục đích duy trì quan hệ và không nhất thiết gắn với giao dịch mua bán.

3.2. Hàng khuyến mãi không thu tiền có phải lập hóa đơn không?

Việc lập hóa đơn cho hàng khuyến mãi là yêu cầu tiên quyết. Căn cứ vào Nghị định 123 và Thông tư 78, tất cả các sản phẩm dùng cho mục đích khuyến mại, tặng thưởng đều phải có hóa đơn điện tử đi kèm. Đây là cơ sở pháp lý duy nhất để doanh nghiệp ghi nhận giá vốn vào chi phí hợp lý, đồng thời giúp theo dõi luồng hàng hóa xuất – nhập – tồn một cách minh bạch, đúng quy định.

Hạch toán hàng khuyến mại đúng quy định giúp doanh nghiệp tránh rủi ro về thuế và đảm bảo số liệu kế toán chính xác. Tuy nhiên, do có nhiều trường hợp xử lý khác nhau, việc áp dụng thủ công dễ dẫn đến sai sót. FAST mang đến giải pháp quản lý thuế toàn diện, tự động hóa quy trình, giúp đảm bảo tính chính xác và tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp.

Thông tin liên hệ: