Kế toán quản trị là gì? Vai trò của kế toán quản trị doanh nghiệp

Ngày đăng: 2020-06-15 14:35:02 - Ngày cập nhật: 2022-08-03 09:42:07 - Số lần xem: 3432
Điểm: 0/5 (0 phiếu)

Kế toán quản trị (KTQT) được xem là một vị trí không thể thiếu trong doanh nghiệp. Với vai trò chủ chốt và chi phối hoạt động kinh doanh, những thông tin mà KTQT cung cấp giúp nhà quản trị đưa ra các quyết định đúng đắn và phù hợp với những kế hoạch đã đặt ra trong ngắn hạn hoặc dài hạn. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn nhầm lẫn giữa kế toán quản trị và kế toán tài chính, chưa phân biệt rõ hai khái niệm này. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ kế toán quản trị là gì và có vai trò như thế nào trong doanh nghiệp hiện nay.

Kế toán quản trị là gì? 

Theo Luật Kế toán Việt Nam năm 2003, thông tư 53/2006/TT-BTC thì kế toán quản trị được định nghĩa như sau:

“Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán.”

Mục tiêu của kế toán quản trị là cung cấp thông tin cho nhà quản lý nhằm sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đạt mục tiêu doanh nghiệp đề ra. 

Vai trò của kế toán quản trị trong doanh nghiệp

Các giám đốc điều hành có mục tiêu chung là quản lý hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Các hoạt động hàng ngày đều xoay quanh vấn đề xử lý thông tin và ra quyết định hiệu quả. Vai trò của kế toán quản trị là cung cấp thông tin cho các giám đốc điều hành để phục vụ cho việc ra quyết định.  

Thông tin kế toán quản trị đặc biệt quan trọng trong quá trình vận hành doanh nghiệp. Mỗi thông tin của kế toán quản trị thu được là kết quả của quá trình có tính 2 mặt: thông tin và kiểm tra. Vì vậy, khi đề cập đến KTQT cũng như thông tin của KTQT, chúng không thể tách rời 2 đặc trưng cơ bản trên. Toàn bộ nội dung về hoạt động sản xuất kinh doanh, từ khâu đầu vào đến khâu đầu ra đều được phản ánh sinh động qua các thông tin kế toán.

Quá trình ra quyết định cho công việc điều hành kinh doanh có thể được mô tả qua các bước như sau:

  • Lập kế hoạch

Là một bức tranh tổng thể của doanh nghiệp trong tương lai hoặc tổng thể các chỉ tiêu kinh tế được xây dựng và đưa ra các biện pháp để đạt được các mục tiêu kỳ vọng. Để xây dựng kế hoạch, các nhà quản trị thường phải dự đoán, phán đoán kết quả của các chỉ tiêu kinh tế sẽ xảy ra dựa trên những cơ sở khoa học sẵn có. Trong quá trình xây dựng, nhà quản trị thường phải liên kết các chỉ tiêu kinh tế với nhau để thấy rõ sự tác động về nguyên nhân và kết quả sẽ xảy ra trong tương lai. 

  • Tổ chức công tác và điều hành

Đây là chức năng cơ bản của các nhà quản trị. Chức năng này nhằm truyền đạt các chỉ tiêu kế hoạch đã xây dựng cho các bộ phận trong doanh nghiệp, đồng thời tổ chức hoạt động tại các bộ phận theo như kế hoạch đã phê duyệt. Chức năng này yêu cầu các nhà quản lý phải liên kết các bộ phận với nhau, sử dụng nguồn lao động hợp lý nhằm khai thác tối đa các yếu tố của quá trình sản xuất để đạt được các mục tiêu đã dự định

  • Kiểm soát và đánh giá các kết quả thực hiện

Căn cứ vào các chỉ tiêu của kết quả thực hiện đối chiếu với kế hoạch đã xây dựng để kiểm tra và đánh giá tình hình thực hiện kết quả của doanh nghiệp. Thông qua đó để phân tích và thu nhận các thông tin phục vụ cho quá trình kinh doanh tiếp theo. Thực chất của quá trình kiểm tra và đánh giá thường là so sánh thấy được sự khác nhau giữa thực hiện với kế hoạch đã xây dựng, từ đó xác định các nguyên nhân ảnh hưởng để có thể điều chỉnh quá trình thực hiện của từng người, từng bộ phận nhằm giúp các tổ chức hoạt động đạt được mục tiêu tối ưu. 

  • Ra quyết định

Đây là chức năng cơ bản nhất của thông tin kế toán quản trị. Dựa vào nguồn thông tin thu thập, thông qua phân tích, chọn lọc thông tin để đưa ra quyết định đối với từng hoạt động cụ thể của quá trình kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tiết kiệm chi phí… 

Việc ra quyết định thường được dựa trên cơ sở tổng hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau, nhưng trong đó thông tin kế toán quản trị thường giữ vai trò có tính chất quyết định và độ tin cậy cao. Đôi khi, các nhà quản trị sẽ đứng trước nhiều phương án kinh doanh khác nhau. Mỗi phương án thường bao gồm nhiều hệ thống thông tin đa dạng như là số lượng, chủng loại, chi phí, lợi nhuận, vốn, thị trường… Do vậy, việc ra quyết định đòi hỏi kế toán quản trị phải tổng hợp, phân tích và chọn lọc hệ thống thông tin này. 

mối quan hệ giữa chức năng với thông tin kế toán quản trị

Mối quan hệ giữa thông tin kế toán quản trị với các chức năng quản trị doanh nghiệp

Sự khác nhau giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị

Tiêu chí so sánh 

Kế toán tài chính 

Kế toán quản trị

Mục đích 

  • Đánh giá, kiểm soát hoạt động doanh nghiệp.

  • Phục vụ việc lập BCTC.

  • Phục vụ kiểm soát hoạt động tập thể và lập kế hoạch.

Đối tượng sử dụng thông tin

  • Chủ yếu là đối tượng bên ngoài như: cổ đông, cơ quan thuế, ngân hàng, kiểm toán...

  • Chủ yếu sử dụng trong nội bộ doanh nghiệp: Hội đồng quản trị, Ban Giám Đốc, Trưởng các phòng, ban...

Đặc điểm thông tin kế toán

  • Ưu tiên tính chính xác. 

  • Tuân thủ các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán theo quy định. 

  • Phản ánh quá khứ kết quả quá trình kinh doanh.

  • Ưu tiên tính kịp thời. 

  • Thông tin mang tính chất linh hoạt, sáng tạo. 

  • Phản ánh hiện tại, tương lai quá trình kinh doanh. 

Phạm vi báo cáo 

Toàn doanh nghiệp 

Từng bộ phận

Kỳ hạn lập báo cáo 

Định kỳ (năm) 

Thường xuyên (Tuần, tháng)

Tính pháp lý 

Có tính pháp lý cao, ràng buộc với quy định pháp luật.

Không mang tính pháp lý.

Xu hướng mới của kế toán quản trị 

Người làm kế toán nói chung và người làm kế toán quản trị nói riêng đã và đang chứng kiến xu thế mới trong ngành kế toán đó là áp dụng khoa học công nghệ vào ngành kế toán. Dưới xu hướng 4.0 như hiện nay, tất cả các giai đoạn của kế toán có thể thay thế bằng phần mềm kế toán. Lúc này, người kế toán quản trị phải là người hiểu về phần mềm, sử dụng thành thạo để áp dụng vào công việc của mình. 

Phần mềm kế toán Fast Accounting

Phần mềm kế toán Fast Accounting

Việc ứng dụng các sản phẩm về phần mềm kế toán, các phần mềm ứng dụng tài chính, giải pháp ERP đã tiết kiệm rất nhiều thời gian cho kế toán viên. Các kế toán sẽ dành nhiều thời gian hơn cho việc phân tích, lập kế hoạch, dự toán, dự báo độc lập ngân sách để có thể đưa ra các thông tin hỗ trợ, tham mưu cho lãnh đạo nhằm quản trị doanh nghiệp tốt nhất. 

Tổng hợp từ những thông tin trên, có thể kết luận rằng, trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, kế toán quản trị đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt là cung cấp những thông tin hữu ích làm cơ sở cho quá trình ra quyết định của những nhà kinh doanh. Chính vì điều đó, việc đầu tư cơ sở vật chất và nguồn lực con người cho các hoạt động của kế toán quản trị theo xu hướng công nghệ mới được xem là giải pháp mang tính dài hạn cho quá trình phát triển ở hiện tại và tương lai. 



 

Tags: ,

Bài liên quan