Ngày 06-04-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 132/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 41/2018/NĐ-CP. Nghị định mới tập trung siết chặt xử phạt trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập, đặc biệt bổ sung quy định liên quan đến phòng, chống rửa tiền và mở rộng thẩm quyền xử phạt của nhiều cơ quan.
Bài viết dưới đây tổng hợp toàn văn nội dung quan trọng và các điểm cần lưu ý để doanh nghiệp, kế toán nắm rõ và tuân thủ đúng quy định.
Quy định mới về xử phạt liên quan phòng, chống rửa tiền
Một trong những thay đổi lớn của Nghị định 132 là bổ sung Mục 8 và Điều 35a, quy định riêng về xử phạt trong hoạt động phòng, chống rửa tiền trong kinh doanh dịch vụ kế toán.
Vi phạm về nhận biết khách hàng và đánh giá rủi ro
- Phạt từ 10 – 15 triệu đồng nếu:
- Không nhận biết hoặc xác minh thông tin khách hàng.
- Không cập nhật danh sách đen.
- Không đánh giá hoặc cập nhật rủi ro.
- Không báo cáo kết quả đánh giá rủi ro.
- Phạt từ 15 – 20 triệu đồng nếu:
- Không xây dựng quy trình quản lý rủi ro.
- Phân loại khách hàng sai quy định.
Vi phạm quy định nội bộ và lưu trữ thông tin
- Phạt từ 10 – 20 triệu đồng nếu:
- Không áp dụng quy định nội bộ.
- Không phân công người phụ trách phòng chống rửa tiền.
- Không đào tạo nhân sự theo quy định.
- Phạt từ 20 – 30 triệu đồng nếu:
- Không ban hành quy định nội bộ.
- Phạt từ 15 – 25 triệu đồng nếu:
- Không cung cấp hoặc lưu trữ thông tin.
- Vi phạm bảo mật dữ liệu khách hàng.
Vi phạm liên quan khách hàng đặc biệt
- Phạt 15 – 20 triệu đồng nếu không tuân thủ quy định đối với khách hàng là cá nhân nước ngoài có ảnh hưởng chính trị.
Vi phạm giám sát giao dịch
- Phạt 20 – 30 triệu đồng nếu không giám sát giao dịch đặc biệt theo quy định.
Vi phạm báo cáo giao dịch đáng ngờ
- Phạt 8 – 12 triệu đồng nếu:
- Báo cáo chậm hoặc thiếu thông tin.
- Phạt 15 – 25 triệu đồng nếu:
- Không báo cáo giao dịch lớn hoặc đáng ngờ.
- Không báo cáo khi có dấu hiệu tài trợ khủng bố.
Hành vi bị cấm trong phòng, chống rửa tiền
- Phạt 15 – 25 triệu đồng: cản trở cung cấp thông tin.
- Phạt 30 – 40 triệu đồng: cung cấp dịch vụ thanh toán trái phép.
- Phạt 40 – 50 triệu đồng:
- Tham gia hoặc hỗ trợ rửa tiền.
- Thiết lập quan hệ với ngân hàng vỏ bọc.
- Không tố giác hành vi tài trợ khủng bố.
Trường hợp chưa được quy định
Nếu hành vi chưa được quy định tại Nghị định này, sẽ áp dụng theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP.
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán
Chủ tịch UBND các cấp
Theo quy định sửa đổi:
- Cấp xã/phường:
- Phạt tiền đến 25 triệu đồng (tăng mạnh so với trước đây).
- Có quyền tước giấy phép hành nghề kế toán.
- Cấp tỉnh/thành phố:
- Phạt tiền đến 50 triệu đồng.
- Áp dụng đầy đủ các biện pháp xử phạt và khắc phục.
Bổ sung thẩm quyền của cơ quan khác
Nghị định 132 cũng:
- Loại bỏ thẩm quyền của Thanh tra tài chính.
- Bổ sung thẩm quyền cho Thanh tra Ngân hàng Nhà nước.
- Mở rộng quyền cho:
- Giám đốc Sở Tài chính.
- Cục trưởng Cục quản lý, giám sát kế toán – kiểm toán.
Xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử
Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung quy định xử lý vi phạm trên nền tảng số:
- Lập biên bản điện tử.
- Gửi thông báo xử phạt online.
- Nộp phạt trực tuyến.
Quy định này dựa trên:
- Luật Xử lý vi phạm hành chính.
- Các nghị định hướng dẫn liên quan.
→ Điều này cho thấy xu hướng số hóa công tác quản lý kế toán – tài chính ngày càng rõ rệt.
Nhiệm vụ của kế toán theo quy định hiện hành
Theo Luật Kế toán 2015, kế toán có các nhiệm vụ chính:
- Thu thập, xử lý thông tin kế toán.
- Kiểm tra, giám sát tài chính.
- Phân tích và tham mưu cho doanh nghiệp.
- Cung cấp số liệu theo quy định.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Nghị định 132/2026/NĐ-CP không chỉ tăng mức xử phạt mà còn:
- Mở rộng phạm vi kiểm soát sang phòng, chống rửa tiền.
- Tăng trách nhiệm của kế toán và doanh nghiệp.
- Đẩy mạnh quản lý trên môi trường số.
Điều này buộc doanh nghiệp phải:
- Chuẩn hóa quy trình kế toán.
- Kiểm soát rủi ro khách hàng.
- Sử dụng phần mềm kế toán để quản lý dữ liệu, báo cáo chính xác và kịp thời.