Từ ngày 16-1-2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung nhiều điểm của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Đây là văn bản pháp lý quan trọng mà mọi doanh nghiệp, kế toán, và hộ kinh doanh phải nắm rõ để tránh rủi ro bị xử phạt không đáng có.
Sửa đổi, bổ sung một số nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn
Một trong những điểm mới quan trọng của Nghị định 310/2025/NĐ-CP là sửa đổi nguyên tắc xử phạt theo hướng hạn chế tối đa việc xử phạt chồng chéo.
Theo quy định mới, trường hợp trong cùng một ngày, người nộp thuế khai sai một hoặc nhiều chỉ tiêu trên các hồ sơ thuế, kể cả không thuộc cùng một sắc thuế, thì hành vi khai sai chỉ bị xử phạt một lần theo khung tiền phạt cao nhất trong số các hành vi đã thực hiện.
Quy định này giúp giải quyết thực trạng trước đây khi doanh nghiệp có thể bị xử phạt nhiều lần cho các lỗi mang bản chất giống nhau, phát sinh trong cùng một thời điểm hoặc cùng một hồ sơ. Với cách tiếp cận mới, cơ quan quản lý tập trung xử lý theo bản chất hành vi thay vì số lượng lỗi nhỏ lẻ, qua đó đảm bảo tính công bằng, hợp lý và phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.
Người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn, các hành vi vi phạm còn trong thời hiệu xử phạt và bị xử phạt trong một vụ việc VPHC thì chỉ bị xử phạt về một hành vi vi phạm hành chính lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn với số tiền phạt tương ứng với số lượng hóa đơn đã vi phạm.
Khai sai nhiều chỉ tiêu: áp dụng một khung phạt cao nhất
Trường hợp người nộp thuế khai sai nhiều chỉ tiêu trên cùng một hồ sơ, thì chỉ bị xử phạt về một hành vi vi phạm hành chính có khung tiền phạt cao nhất hoặc bị xử phạt theo các điều khoản tương ứng tại Điều 16, Điều 17 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung.
Sửa đổi khung tiền phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm
Những lưu ý quan trọng khi áp dụng Nghị định 310 310/2025/NĐ-CP
Có thể thấy Nghị định 310/2025/NĐ-CP không chỉ đơn thuần điều chỉnh mức phạt mà còn thay đổi tư duy xử phạt theo hướng tổng thể, hệ thống. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến thời điểm lập hóa đơn, bởi lập hóa đơn không đúng thời điểm, dù vẫn có hóa đơn, vẫn có thể bị xử phạt. Trong thực tế, rất nhiều trường hợp phát sinh vi phạm do hiểu chưa đúng về thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, hoàn thành dịch vụ hoặc ghi nhận doanh thu.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ quy trình lập, phát hành và lưu trữ hóa đơn điện tử, đảm bảo dữ liệu được đồng bộ, đầy đủ và chính xác. Việc sử dụng phần mềm kế toán, phần mềm hóa đơn điện tử có chức năng kiểm soát thời điểm lập hóa đơn, cảnh báo rủi ro và đối chiếu dữ liệu với tờ khai thuế sẽ là giải pháp quan trọng giúp hạn chế sai sót.
>>> Tham khảo: Phần mềm hóa đơn điện tử Fast e-Invoice
Ngoài ra, bộ phận kế toán – tài chính cần thường xuyên cập nhật chính sách pháp luật thuế mới, tổ chức rà soát nội bộ định kỳ và chủ động làm việc với cơ quan thuế khi phát sinh vướng mắc. Việc phòng ngừa rủi ro luôn có chi phí thấp hơn rất nhiều so với việc xử lý hậu quả khi đã bị xử phạt.