Ngày 05-03-2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 18/2026/TT-BTC nhằm hướng dẫn chi tiết hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2025.
Quy định mới không chỉ chuẩn hóa biểu mẫu mà còn siết chặt trách nhiệm kê khai, thông báo thông tin – đặc biệt là nghĩa vụ liên quan đến tài khoản kinh doanh và dữ liệu giao dịch.
Hộ kinh doanh phải thông báo tài khoản kinh doanh với cơ quan thuế
Một trong những điểm đáng chú ý là yêu cầu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử sử dụng cho hoạt động kinh doanh.
Đối với hộ đang hoạt động, thời hạn thông báo được quy định rõ theo từng nhóm đối tượng, trong đó có mốc quan trọng là trước ngày 20-04-2026 hoặc kèm theo tờ khai thuế đầu tiên của năm. Với hộ mới thành lập, việc thông báo tài khoản phải thực hiện ngay khi bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.
Đáng lưu ý, khi có bất kỳ thay đổi nào về tài khoản hoặc ví điện tử, người nộp thuế phải chủ động cập nhật với cơ quan thuế. Quy định này cho thấy xu hướng quản lý dòng tiền kinh doanh ngày càng chặt chẽ, hạn chế tình trạng doanh thu “ngoài sổ”.
Quy định về thông báo địa điểm kinh doanh
Thông tư cũng hướng dẫn cụ thể thủ tục liên quan đến địa điểm kinh doanh. Hộ kinh doanh khi mở thêm địa điểm, thay đổi thông tin, tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động đều phải gửi thông báo đến cơ quan thuế quản lý.
Việc sử dụng biểu mẫu thống nhất giúp cơ quan thuế dễ dàng theo dõi biến động hoạt động kinh doanh, đồng thời giảm tình trạng khai báo thiếu hoặc không đồng bộ thông tin giữa các địa điểm.
Hướng dẫn hồ sơ thông báo doanh thu và kê khai thuế
Một điểm mới đáng chú ý là cách tiếp cận linh hoạt theo từng nhóm đối tượng. Với hộ kinh doanh không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, vẫn phải thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm.
Trong khi đó, các hộ thuộc diện nộp thuế sẽ thực hiện kê khai theo tờ khai chuẩn, áp dụng cho cả thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và các loại thuế liên quan. Điều này giúp chuẩn hóa dữ liệu kê khai, đồng thời tạo cơ sở cho việc đối soát, kiểm tra sau này.
Phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân
Thông tư 18 tiếp tục duy trì hai phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh.
Phương pháp thứ nhất là tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Đây là cách phổ biến, đơn giản, phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ.
Phương pháp thứ hai là tính theo thu nhập chịu thuế nhân với thuế suất. Phương pháp này yêu cầu xác định chi phí, thu nhập chi tiết hơn, phù hợp với hộ có quy mô lớn hoặc hoạt động phức tạp.
Ngoài ra, hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân cũng được quy định rõ với mẫu biểu riêng, giúp thống nhất quy trình xử lý giữa các cơ quan thuế.
Chuẩn hóa hệ thống biểu mẫu và hồ sơ kê khai
Một điểm nổi bật của Thông tư 18/2026/TT-BTC là hệ thống hóa toàn bộ biểu mẫu phục vụ kê khai và quản lý thuế.
Tùy từng trường hợp, hộ kinh doanh hoặc tổ chức liên quan sẽ sử dụng các mẫu tờ khai khác nhau, từ tờ khai thuế thông thường đến các phụ lục chi tiết cho hoạt động hợp tác kinh doanh, cho thuê bất động sản hoặc đại lý bảo hiểm, xổ số.
Việc chuẩn hóa này giúp giảm sai sót khi kê khai, đồng thời tạo nền tảng cho việc số hóa toàn bộ quy trình quản lý thuế trong thời gian tới.
Tác động thực tế đối với hộ kinh doanh
Nhìn tổng thể, Thông tư 18 không chỉ là hướng dẫn kỹ thuật mà còn thể hiện rõ xu hướng quản lý thuế dựa trên dữ liệu. Việc yêu cầu thông báo tài khoản, chuẩn hóa biểu mẫu và kiểm soát doanh thu sẽ khiến hộ kinh doanh phải minh bạch hơn trong hoạt động tài chính.
Điều này đồng nghĩa với việc các hộ kinh doanh không thể tiếp tục quản lý sổ sách theo kiểu thủ công hoặc rời rạc như trước. Sai sót trong kê khai hoặc thiếu thông tin có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế hoặc xử phạt.
Gợi ý giải pháp cho hộ kinh doanh
Để thích ứng với các quy định mới, hộ kinh doanh nên chủ động chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu, quản lý tài khoản và lưu trữ chứng từ ngay từ đầu.
Các công cụ như Fast e-Invoice hỗ trợ lập và quản lý hóa đơn điện tử, hoặc Fast Accounting Online giúp theo dõi doanh thu, chi phí và tự động hóa kê khai thuế sẽ giúp giảm đáng kể áp lực tuân thủ.
Thông tư 18/2026/TT-BTC đặt ra yêu cầu cao hơn về tính đầy đủ và chính xác trong hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Việc nắm rõ quy định, đặc biệt là nghĩa vụ thông báo tài khoản và chuẩn hóa hồ sơ kê khai, sẽ giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro và thích ứng tốt với xu hướng quản lý thuế ngày càng chặt chẽ.