Từ ngày 1-7-2026, doanh nghiệp xuất khẩu cần đặc biệt lưu ý khi xác định tỷ giá cho hoạt động kế toán, lập hóa đơn và khai thuế, hải quan. Không phải mọi nghiệp vụ đều sử dụng cùng một tỷ giá.
Hoạt động xuất khẩu thường phát sinh giao dịch bằng USD, EUR hoặc các ngoại tệ khác nên việc quy đổi sang VND là nghiệp vụ quen thuộc với bộ phận kế toán. Tuy nhiên, từ ngày 1-7-2026, khi Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực, doanh nghiệp cần chú ý hơn đến sự khác nhau giữa tỷ giá phục vụ kế toán và tỷ giá phục vụ thuế, hải quan.
Từ 1-7-2026, doanh nghiệp xuất khẩu cần lưu ý gì về tỷ giá?
Nghị định 252/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30-6-2026 và có hiệu lực từ 1-7-2026, quy định chi tiết một số nội dung để thi hành Luật Quản lý thuế. Trong đó, khoản 4 Điều 14 quy định đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ giá tính thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan.
Trong khi đó, chế độ kế toán doanh nghiệp hiện được hướng dẫn bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC. Thông tư này quy định cách xác định tỷ giá giao dịch thực tế để ghi nhận các giao dịch bằng ngoại tệ trên sổ kế toán.
Như vậy, doanh nghiệp xuất khẩu cần phân biệt ít nhất hai nhóm tỷ giá:
| Mục đích sử dụng | Căn cứ chính | Tỷ giá áp dụng |
| Ghi nhận doanh thu, công nợ trên sổ kế toán | Thông tư 99/2025/TT-BTC | Tỷ giá giao dịch thực tế |
| Lập hóa đơn xuất khẩu hàng hóa, phục vụ tính thuế | Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và pháp luật hải quan | Tỷ giá theo quy định về hải quan |
Tỷ giá hạch toán kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi phát sinh giao dịch bằng ngoại tệ, doanh nghiệp thực hiện quy đổi sang VND để ghi nhận vào sổ kế toán. Đối với doanh thu, thu nhập, tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch được xác định theo quy định, trong đó doanh nghiệp có thể lựa chọn:
- Tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình: Là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch.
- Tỷ giá xấp xỉ: Được doanh nghiệp lựa chọn theo quy định, với mức chênh lệch không vượt quá ±1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch.
Đối với doanh nghiệp có giao dịch xuất khẩu, tỷ giá kế toán được sử dụng để:
- Ghi nhận doanh thu xuất khẩu.
- Ghi nhận khoản phải thu khách hàng bằng ngoại tệ.
- Theo dõi các khoản tiền, công nợ ngoại tệ.
- Xác định và hạch toán chênh lệch tỷ giá.
- Lập và trình bày báo cáo tài chính.
Do đó, doanh nghiệp không nên mặc định rằng tỷ giá dùng trên tờ khai hải quan cũng chính là tỷ giá dùng để hạch toán doanh thu.
Tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu hàng hóa
Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần thể hiện tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam trên hóa đơn theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Đối với hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Đơn giá và thành tiền: Được thể hiện bằng ngoại tệ khi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ.
- Tỷ giá trên hóa đơn: Người bán thể hiện tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn.
- Tỷ giá tính thuế: Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu được thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan.
- Tỷ giá hải quan: Là tỷ giá mua vào chuyển khoản của Vietcombank công bố vào cuối ngày Thứ Năm của tuần trước liền kề để áp dụng theo quy định.
- Trường hợp Thứ Năm là ngày nghỉ, ngày lễ: Sử dụng tỷ giá cuối ngày của ngày làm việc liền trước.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần kiểm tra gì trước khi lập hóa đơn?
Để hạn chế sai sót, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm tra tỷ giá theo từng nghiệp vụ thay vì sử dụng một tỷ giá chung cho tất cả chứng từ.
Bước 1: Xác định loại giao dịch
Trước tiên cần xác định doanh nghiệp đang thực hiện xuất khẩu hàng hóa hay dịch vụ, bởi quy định về tỷ giá có thể khác nhau.
Bước 2: Kiểm tra tỷ giá phục vụ hóa đơn
Trường hợp xuất khẩu hàng hóa, doanh nghiệp cần kiểm tra tỷ giá hải quan được áp dụng cho thời điểm liên quan. Không nên lấy trực tiếp tỷ giá đang sử dụng để hạch toán kế toán làm tỷ giá trên hóa đơn nếu tỷ giá đó không phù hợp với quy định về thuế, hải quan.
Bước 3: Ghi nhận doanh thu theo quy định kế toán
Sau khi xác định nghiệp vụ phát sinh và thời điểm ghi nhận doanh thu, kế toán thực hiện quy đổi ngoại tệ theo tỷ giá giao dịch thực tế phù hợp với Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Do đó, nếu tỷ giá kế toán khác tỷ giá trên hóa đơn hoặc hồ sơ hải quan, doanh nghiệp cần theo dõi và đối chiếu riêng thay vì cố điều chỉnh sổ sách để làm cho các con số giống nhau.
Bước 4: Lưu lại căn cứ xác định tỷ giá
Doanh nghiệp nên lưu lại nguồn tỷ giá và thời điểm áp dụng cùng bộ chứng từ xuất khẩu. Việc này giúp kế toán dễ dàng giải thích khi kiểm tra nội bộ, quyết toán thuế hoặc đối chiếu với hồ sơ hải quan.
Phần mềm kế toán FAST hỗ trợ quản lý giao dịch ngoại tệ
Với doanh nghiệp thường xuyên phát sinh giao dịch xuất nhập khẩu, phần mềm kế toán Fast Accounting và Fast Accounting Online hỗ trợ quản lý các nghiệp vụ ngoại tệ, theo dõi công nợ và xử lý chênh lệch tỷ giá, giúp kế toán thuận tiện hơn trong quá trình hạch toán và đối chiếu số liệu.
- Theo dõi giao dịch ngoại tệ: Quản lý các nghiệp vụ thu, chi, thanh toán và giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ.
- Quản lý tỷ giá: Hỗ trợ theo dõi tỷ giá giao dịch và tỷ giá ghi sổ theo từng nghiệp vụ.
- Theo dõi công nợ ngoại tệ: Quản lý các khoản phải thu, phải trả có gốc ngoại tệ theo từng đối tượng.
- Tính và xử lý chênh lệch tỷ giá: Hỗ trợ xác định chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quá trình thanh toán và hạch toán theo quy định.
- Đánh giá chênh lệch tỷ giá cuối kỳ: Hỗ trợ cập nhật tỷ giá cuối kỳ và thực hiện đánh giá lại các khoản mục có gốc ngoại tệ.
- Hỗ trợ kiểm soát số liệu: Dữ liệu ngoại tệ, tỷ giá và công nợ được quản lý trên cùng hệ thống, giúp kế toán thuận tiện hơn khi kiểm tra và đối chiếu.
Với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc ứng dụng Fast Accounting và Fast Accounting Online giúp giảm bớt thao tác xử lý ngoại tệ thủ công, đồng thời hỗ trợ kế toán kiểm soát tốt hơn các nghiệp vụ tỷ giá trong quá trình hạch toán.
Những câu hỏi thường gặp về tỷ giá xuất khẩu từ 1-7-2026
Từ 1-7-2026 doanh nghiệp xuất khẩu có phải chỉ dùng một tỷ giá duy nhất không?
Không. Doanh nghiệp cần phân biệt tỷ giá sử dụng cho kế toán với tỷ giá phục vụ thuế, hải quan. Tỷ giá ghi nhận kế toán thực hiện theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, trong khi hàng hóa xuất khẩu áp dụng tỷ giá tính thuế theo pháp luật hải quan.
Tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu hàng hóa có phải tỷ giá kế toán không?
Không nhất thiết. Đối với hàng hóa xuất khẩu, quy định về tỷ giá trên hóa đơn dẫn chiếu đến Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn; tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu được thực hiện theo pháp luật hải quan.
Tỷ giá kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC được xác định thế nào?
Doanh nghiệp có thể lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ theo điều kiện quy định, trong đó tỷ giá xấp xỉ không được chênh lệch quá ±1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch.
Nếu tỷ giá trên hóa đơn và sổ kế toán khác nhau thì có sai không?
Không thể kết luận là sai chỉ vì hai tỷ giá khác nhau. Doanh nghiệp cần xác định căn cứ pháp lý và mục đích sử dụng của từng tỷ giá, đồng thời đảm bảo số liệu được hạch toán, kê khai và đối chiếu đúng quy định.