Khi Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, doanh nghiệp Việt Nam bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng trong quản lý và ghi nhận kế toán. Những thay đổi trong thông tư mới không làm đảo lộn hoàn toàn hệ thống hiện hành, nhưng lại đòi hỏi các kế toán viên phải rà soát, cập nhật và chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo chuyển đổi suôn sẻ. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp lý, mà còn là dịp để doanh nghiệp hoàn thiện bộ máy tài chính – kế toán, nâng cao tính chuyên nghiệp và khả năng quản trị trong thời kỳ số hóa.
Chuẩn bị nền tảng dữ liệu và hệ thống tài khoản
Công việc đầu tiên mà kế toán cần thực hiện là rà soát toàn bộ danh mục tài khoản và sổ sách hiện tại. Việc đối chiếu với hệ thống tài khoản mới trong Thông tư 99/2025/TT-BTC giúp nhận diện các mã bị thay đổi, tách hoặc gộp, từ đó điều chỉnh quy trình hạch toán và phần mềm kế toán tương ứng. Doanh nghiệp nên lập bảng chuyển đổi giữa hai hệ thống tài khoản để đảm bảo số dư đầu kỳ được cập nhật chính xác khi thông tư bắt đầu có hiệu lực.
Cập nhật chính sách và quy trình kế toán nội bộ
Thông tư 99/2025/TT-BTC đòi hỏi nhiều thay đổi trong nguyên tắc ghi nhận doanh thu, chi phí, phân loại tài sản, công cụ dụng cụ và trích khấu hao. Vì vậy, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ chính sách kế toán nội bộ để phản ánh đúng tinh thần của quy định mới. Song song đó, quy trình kiểm soát nội bộ – từ phê duyệt chứng từ đến lập báo cáo – cũng nên được cập nhật để tránh sai sót và tăng cường khả năng giám sát.
Đánh giá phần mềm kế toán và khả năng đáp ứng công nghệ
Một trong những điểm dễ bị bỏ sót là sự tương thích của phần mềm kế toán với biểu mẫu và cấu trúc dữ liệu mới. Doanh nghiệp cần làm việc sớm với nhà cung cấp phần mềm để kiểm tra tính năng, cập nhật phiên bản, cũng như đảm bảo dữ liệu được đồng bộ hóa đúng chuẩn Thông tư 99/2025/TT-BTC. Việc chủ động này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro khi chuyển đổi và duy trì tính liên tục của số liệu kế toán.
Rà soát hệ thống báo cáo tài chính và chứng từ kế toán
Các mẫu báo cáo tài chính trong Thông tư 99/2025/TT-BTC có những điều chỉnh nhất định về chỉ tiêu, cách trình bày và yêu cầu thuyết minh. Kế toán cần làm quen với cấu trúc mới để đảm bảo việc lập báo cáo cho kỳ đầu tiên diễn ra thuận lợi. Đồng thời, cần kiểm tra lại toàn bộ chứng từ, hợp đồng, hóa đơn và các hồ sơ liên quan để đảm bảo việc ghi nhận doanh thu – chi phí – công nợ phù hợp quy định mới, tránh tranh chấp về sau.
Tăng cường phối hợp và đào tạo nội bộ
Việc chuyển đổi sang Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ là nhiệm vụ của bộ phận kế toán trưởng mà còn đòi hỏi sự phối hợp của toàn bộ đội ngũ. Doanh nghiệp nên tổ chức các buổi tập huấn nội bộ, phổ biến hướng dẫn áp dụng, đồng thời làm việc sớm với kiểm toán độc lập và cơ quan thuế để thống nhất cách hiểu, tránh sai sót ngay từ giai đoạn đầu. Đối với các doanh nghiệp có đặc thù hợp đồng dài hạn hoặc giao dịch liên kết, đây là khâu đặc biệt quan trọng.
Lập kế hoạch chuyển đổi chi tiết và phân công rõ ràng
Một kế hoạch chuyển đổi bài bản sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tiến độ và giảm thiểu rủi ro trong quá trình áp dụng thông tư mới. Từ việc điều chỉnh phần mềm, cập nhật biểu mẫu, thay đổi quy trình hạch toán đến chốt sổ đầu kỳ – tất cả cần được phân công trách nhiệm cụ thể. Kế toán trưởng đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối giữa bộ phận IT, kiểm toán nội bộ và ban lãnh đạo để đảm bảo mọi hoạt động tài chính được duy trì ổn định.
Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ đơn thuần là thay đổi kỹ thuật kế toán. Đây là cơ hội để doanh nghiệp đánh giá lại toàn bộ cơ chế quản trị tài chính, nâng cấp hệ thống dữ liệu, và ứng dụng công nghệ để quản lý minh bạch, chính xác hơn. Khi được chuẩn bị đúng cách, quá trình chuyển đổi sẽ không phải là “thách thức”, mà trở thành bước đệm giúp doanh nghiệp vận hành chuyên nghiệp và sẵn sàng thích ứng với những chuẩn mực mới trong thời kỳ chuyển đổi số.
Công ty Phần mềm FAST đang triển khai kế hoạch nghiên cứu và hoàn thiện các sản phẩm phần mềm kế toán nhằm đáp ứng đầy đủ quy định, biểu mẫu và yêu cầu nghiệp vụ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành. Song song đó, FAST sẽ mở rộng các kênh hỗ trợ và tư vấn, giúp doanh nghiệp chuyển đổi sang chế độ kế toán mới một cách thuận lợi, chính xác và hiệu quả.