Hợp đồng lao động không chỉ là văn bản ghi nhận sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi, trách nhiệm của cả hai bên. Một mẫu hợp đồng chuẩn sẽ giúp hạn chế rủi ro tranh chấp, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng và phù hợp với các quy định hiện hành của pháp luật. Đặc biệt trong bối cảnh nhiều quy định mới liên quan đến lao động, tiền lương, và bảo hiểm xã hội liên tục được cập nhật, việc sử dụng mẫu hợp đồng đúng chuẩn càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Cùng FAST tìm hiểu ngay!
1. Hợp đồng lao động là gì?
Theo Luật Lao động 2019, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về công việc, tiền lương, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng ràng buộc trách nhiệm song phương, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cả doanh nghiệp và người lao động.
Vai trò trong quan hệ lao động:
- Xác lập mối quan hệ ràng buộc pháp lý giữa người lao động và người sử dụng lao động.
- Là căn cứ để phân công công việc, trả lương, quản lý và đánh giá kết quả lao động.
- Bảo đảm quyền và nghĩa vụ song phương, hạn chế tình trạng làm việc “chui” hoặc tranh chấp thiếu căn cứ.
- Thể hiện sự minh bạch và chuyên nghiệp trong quản trị nhân sự của doanh nghiệp.
Một hợp đồng lao động được ký kết đúng chuẩn không chỉ là thủ tục bắt buộc theo quy định mà còn mang lại nhiều giá trị thực tiễn. Về phía người lao động, đây là “lá chắn” bảo vệ quyền lợi hợp pháp như lương, thưởng, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi và các chế độ bảo hiểm. Về phía doanh nghiệp, hợp đồng chuẩn giúp củng cố tính hợp pháp trong quản lý nhân sự, là cơ sở để xử lý kỷ luật, giải quyết tranh chấp và chứng minh tuân thủ pháp luật. Ngoài ra, việc ký kết minh bạch còn góp phần xây dựng uy tín, tạo niềm tin cho người lao động, qua đó duy trì mối quan hệ lao động ổn định và bền vững.
Hợp đồng lao động là thỏa thuận ràng buộc giữa người lao động và doanh nghiệp.
2. Các mẫu hợp đồng lao động và cách lựa chọn phù hợp
Trong thực tế, Luật Lao động 2019 quy định nhiều loại hợp đồng khác nhau để đáp ứng các nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp và quyền lợi của người lao động. Việc lựa chọn đúng mẫu hợp đồng không chỉ giúp tuân thủ quy định pháp luật mà còn hạn chế rủi ro trong quá trình hợp tác. Dưới đây là ba loại hợp đồng phổ biến:
2.1. Hợp đồng lao động xác định thời hạn
Hợp đồng lao động xác định thời hạn là thỏa thuận có thời gian kết thúc cụ thể, thường áp dụng từ 12 tháng đến tối đa 36 tháng. Loại hợp đồng này phù hợp với doanh nghiệp cần nhân sự trong các dự án ngắn và trung hạn hoặc cho những công việc mang tính mùa vụ.
Hợp đồng lao động xác định thời hạn
Loại hợp đồng có thời hạn rõ ràng, thường từ 12 đến 36 tháng.
2.2. Hợp đồng lao động không xác định thời hạn
Đây là loại hợp đồng không quy định thời điểm kết thúc, thường áp dụng khi doanh nghiệp muốn gắn bó lâu dài với người lao động. Loại hợp đồng này mang lại sự ổn định, an tâm cho nhân sự và khẳng định cam kết dài hạn từ phía doanh nghiệp.
Hợp đồng lao động không xác định thời hạn
Hợp đồng lâu dài, không ghi thời điểm kết thúc, tạo sự ổn định cho nhân sự.
2.3. Hợp đồng thử việc
Hợp đồng thử việc được sử dụng khi hai bên muốn có thời gian đánh giá khả năng đáp ứng công việc của người lao động trước khi ký hợp đồng chính thức. Theo quy định, thời gian thử việc không quá 180 ngày tùy vị trí, và trong thời gian này, người lao động vẫn cần được đảm bảo một số quyền lợi cơ bản.
Hợp đồng dùng để đánh giá năng lực nhân sự trước khi ký chính thức.
2.4. Khi nào nên sử dụng từng loại hợp đồng
| Loại hợp đồng | Khi nào nên sử dụng | Ghi chú pháp lý |
| Hợp đồng xác định thời hạn | – Khi doanh nghiệp cần nhân sự tạm thời, theo mùa vụ hoặc dự án ngắn/trung hạn.
– Khi muốn “thử sức” nhân viên trong khoảng 1–3 năm. |
Thời hạn từ 12–36 tháng (Điều 20, Luật Lao động 2019). Có thể gia hạn nhưng chỉ được ký thêm 1 lần. |
| Hợp đồng không xác định thời hạn | – Khi vị trí cần sự ổn định, gắn bó lâu dài.
– Khi muốn giữ chân nhân sự chủ chốt, xây dựng đội ngũ bền vững. |
Không quy định thời điểm kết thúc hợp đồng. Khi chấm dứt cần báo trước theo đúng luật. |
| Hợp đồng thử việc | – Khi cần đánh giá năng lực, kỹ năng và sự phù hợp văn hóa của nhân viên trước khi ký chính thức. | Thời gian thử việc tối đa 180 ngày (tùy chức danh). Trong thời gian thử việc, hai bên có thể chấm dứt mà không cần báo trước. |
3. Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQ)
3.1. Người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng không? Có bị bắt bồi thường không?
Theo Điều 35 Luật Lao động 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu báo trước đúng thời hạn (từ 3 đến 45 ngày tùy loại hợp đồng và vị trí). Trong các trường hợp chấm dứt đúng quy định, người lao động không phải bồi thường. Tuy nhiên, nếu nghỉ việc trái luật (không báo trước, hoặc không thuộc lý do hợp pháp), người lao động có thể phải bồi thường nửa tháng tiền lương và chi phí đào tạo (nếu có).
3.2. Nội dung quan trọng nhất trong hợp đồng lao động gồm những gì?
Một hợp đồng lao động chuẩn theo Luật Lao động 2019 cần có tối thiểu các nội dung: thông tin của người lao động và người sử dụng lao động; công việc, địa điểm và thời giờ làm việc; mức lương, phụ cấp và hình thức trả lương; thời hạn hợp đồng, thời gian thử việc (nếu có); quyền, nghĩa vụ và cam kết của hai bên; chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Đây đều là những điều khoản cốt lõi giúp đảm bảo tính hợp pháp và hạn chế tranh chấp sau này.
3.3. Người sử dụng lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng trong những trường hợp nào?
Theo Điều 36 Luật Lao động 2019, người sử dụng lao động được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng; người lao động bị ốm đau, tai nạn kéo dài, không còn khả năng làm việc; do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc lý do bất khả kháng khiến doanh nghiệp buộc phải thu hẹp sản xuất; hoặc khi người lao động tự ý bỏ việc 5 ngày liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng. Tuy nhiên, trong các trường hợp này, doanh nghiệp vẫn cần báo trước đúng thời hạn và tuân thủ đầy đủ các quy định về trợ cấp, chế độ.
3.4. Làm thế nào để sửa đổi hợp đồng lao động đúng pháp luật?
Theo Điều 33 Luật Lao động 2019, khi cần thay đổi nội dung hợp đồng, hai bên phải thỏa thuận bằng văn bản dưới dạng phụ lục hợp đồng hoặc ký hợp đồng mới. Nội dung sửa đổi không được làm mất đi quyền lợi tối thiểu mà người lao động được hưởng theo luật. Mọi sửa đổi phải có chữ ký của cả người lao động và người sử dụng lao động để đảm bảo giá trị pháp lý.
Hợp đồng lao động không chỉ là văn bản hành chính mà còn là nền tảng pháp lý quan trọng để xây dựng mối quan hệ lao động minh bạch, công bằng và bền vững. Việc lựa chọn mẫu hợp đồng đúng chuẩn, nắm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên sẽ giúp hạn chế tranh chấp, đồng thời tạo sự an tâm cho cả người lao động lẫn doanh nghiệp. Nếu bạn đang tìm kiếm các mẫu hợp đồng lao động mới nhất, đầy đủ và chuẩn xác theo Luật Lao động 2019, hãy tham khảo ngay tại FAST để được hỗ trợ và áp dụng hiệu quả trong thực tiễn.
Thông tin liên hệ:
- Website: https://fast.com.vn/
- Email: info@fast.com.vn
- Fanpage: https://www.facebook.com/PhanMemFAST
- Zalo: https://zalo.me/phanmemfast