Giảm trừ gia cảnh là một chính sách quan trọng trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân, giúp người nộp thuế giảm bớt gánh nặng tài chính và đảm bảo cuộc sống cho bản thân và gia đình. Bài viết này FAST sẽ cung cấp thông tin chi tiết về giảm trừ gia cảnh, đối tượng và điều kiện áp dụng, cách tính toán cũng như quy trình thực hiện theo quy định mới nhất.
1. Giảm trừ gia cảnh là gì?
Căn cứ theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 thì mức giảm trừ gia cảnh được quy định như sau:
Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được khấu trừ từ thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trước khi tính thuế, áp dụng cho thu nhập từ tiền lương và tiền công của cá nhân cư trú. Việc xác định mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc thực hiện theo nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một đối tượng nộp thuế.
Giảm trừ gia cảnh bao gồm hai phần chính:
- Phần giảm trừ dành cho bản thân người nộp thuế.
- Phần giảm trừ cho những người phụ thuộc của người nộp thuế.
Để được hưởng mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc các cá nhân có thu nhập từ tiền công, tiền lương cần thực hiện đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế.
Theo Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 01-2024. Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong tính thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, Bộ Tài Chính cần:
- Đồng bộ, hiệu quả các giải pháp về thuế, phí, lệ phí đã được cấp có thẩm quyền ban hành;
- Đề xuất, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền các chính sách miễn, giảm, gia hạn cần áp dụng trong thời gian tới.
- Nghiên cứu, đề xuất Chính phủ điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh tính thuế TNCN để hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho đời sống của người dân.
Cần lưu ý theo khoản 6 Điều 25 Thông tư 92/2015/TT-BTC, kể từ năm tính thuế 2015, chính sách giảm trừ gia cảnh chỉ được áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương và tiền công. Khác với trước đây, chính sách này không còn được áp dụng cho thu nhập từ hoạt động kinh doanh.
2. Mức giảm trừ gia cảnh mới nhất hiện nay
Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh đang được áp dụng theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cụ thể như sau:
-
Đối với bản thân người nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng (tương đương 132 triệu đồng/năm).
-
Đối với mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.
So sánh với dự thảo điều chỉnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026
Bộ Tài chính đã trình dự thảo Nghị quyết điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, dự kiến áp dụng từ năm 2026, với 2 phương án:
-
Phương án 1:
-
Người nộp thuế: 13,3 triệu đồng/tháng (159,6 triệu đồng/năm).
-
Người phụ thuộc: 5,3 triệu đồng/tháng.
-
-
Phương án 2:
-
Người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
-
Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
-
Như vậy, so với mức giảm trừ hiện hành (11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc), các phương án trong dự thảo 2026 đều nâng mức giảm trừ lên đáng kể. Điều này nhằm phù hợp hơn với biến động giá cả và mức sống của người dân.
3. Xác định người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, người phụ thuộc là người mà đối tượng nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:
-
Con chưa thành niên; con bị tàn tật, không có khả năng lao động;
-
Các cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức quy định, bao gồm con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; vợ hoặc chồng không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động; những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.
Theo Khoản 3 Điều 9 Thông tư số 111/2013/TT-BTC, đối tượng được giảm trừ gia cảnh tại Việt Nam năm 2024 bao gồm:
Người phụ thuộc là con của người nộp thuế
- Con: Con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ, con riêng của chồng, cụ thể gồm:
- Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
- Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
Người phụ thuộc khác của người nộp thuế
Vợ hoặc chồng của người nộp thuế đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
- Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
- Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC bao gồm:
- Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
- Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
- Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.
- Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
Mỗi người phụ thuộc hợp lệ được giảm trừ 4,4 triệu đồng/tháng khi tính thuế TNCN. Cần có giấy tờ chứng minh quan hệ và đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật thuế để được công nhận là người phụ thuộc.
Để tính toán chính xác số tiền được giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế có thể áp dụng công thức sau:
Tổng số tiền giảm trừ = Mức giảm trừ cho bản thân + (Số người phụ thuộc x Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc)
Trong đó:
- Mức giảm trừ cho bản thân: 11 triệu đồng/tháng.
- Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.
Ví dụ 1: Cá nhân A có 2 người phụ thuộc Tổng số tiền giảm trừ = 11 triệu + (2 x 4,4 triệu) = 19,8 triệu đồng/tháng.
Ví dụ 2: Cá nhân B có 3 người phụ thuộc Tổng số tiền giảm trừ = 11 triệu + (3 x 4,4 triệu) = 24,2 triệu đồng/tháng.
Lưu ý: Số tiền giảm trừ này sẽ được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế trước khi áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần để tính thuế thu nhập cá nhân phải nộp.
FAST hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về giảm trừ gia cảnh. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến từ các chuyên gia thuế hoặc cơ quan thuế địa phương để được hướng dẫn cụ thể cho trường hợp của mình.
Thông tin liên hệ:
- Website: https://fast.com.vn/
- Email: info@fast.com.vn
- Fanpage: https://www.facebook.com/PhanMemFAST
- Zalo: https://zalo.me/phanmemfast