[TOÀN VĂN] Nghị định 291/2026/NĐ-CP: Điểm mới về xử phạt vi phạm thuế, hóa đơn

Ngày 21-07-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP).

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 291/2026/NĐ-CP là bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm về cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin thuế theo các điều ước quốc tế và thỏa thuận quốc tế về thuế mà Việt Nam tham gia.

Nội dung mới của Nghị định 291/2026/NĐ-CP

1. Bổ sung quy định không xử phạt chồng đối với hành vi cung cấp thông tin

Nghị định sửa đổi điểm d khoản 3 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Theo đó, hành vi vi phạm về cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin thuộc trường hợp bị xử phạt theo Điều 19a sẽ không bị xử phạt đồng thời theo Điều 14, Điều 15 và Điều 19 của Nghị định 125.

Quy định này giúp tránh việc một hành vi bị áp dụng nhiều chế tài xử phạt khác nhau.

2. Bổ sung Điều 19a về xử phạt vi phạm cung cấp thông tin

Đây là điểm mới quan trọng nhất của Nghị định.

Theo Điều 19a, mức xử phạt được chia thành nhiều cấp độ.

Phạt từ 10 – 30 triệu đồng

Áp dụng đối với hành vi: cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ trao đổi thông tin quốc tế nhưng quá thời hạn từ 05 ngày trở lên.

Phạt từ 30 – 50 triệu đồng

Áp dụng khi: cung cấp thông tin không đầy đủ; cung cấp không chính xác theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Phạt từ 50 – 100 triệu đồng

Áp dụng đối với các trường hợp:

• Không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ khi hết thời hạn hoặc hết thời gian gia hạn.
• Thông đồng, bao che người nộp thuế nhằm cản trở cơ quan thuế thu thập thông tin phục vụ trao đổi thông tin quốc tế.

Biện pháp khắc phục hậu quả

Ngoài xử phạt tiền, tổ chức, cá nhân còn phải: buộc cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.

3. Bổ sung viện dẫn Điều 19a trong nhiều quy định liên quan

Nghị định 291/2026/NĐ-CP đồng thời bổ sung cụm từ “Điều 19a” vào nhiều điều khoản của Nghị định 125/2020/NĐ-CP nhằm đồng bộ quy định xử phạt, bao gồm:

• Khoản 6 Điều 2.
• Khoản 4 Điều 7.
• Điều 32.
• Điều 33.
• Điều 35.

Việc bổ sung này giúp thống nhất căn cứ pháp lý khi áp dụng xử phạt đối với các hành vi vi phạm liên quan đến trao đổi thông tin thuế.

Bảng tổng hợp mức xử phạt mới theo Điều 19a

[Xem toàn văn Nghị định 291/2026/NĐ-CP]

Những hành vi được xem là sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp

Ngoài những nội dung sửa đổi tại Nghị định 291/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cũng cần lưu ý các hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp theo Điều 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

1. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp

Bao gồm các trường hợp:

• Sử dụng hóa đơn giả.
• Hóa đơn chưa có giá trị sử dụng hoặc đã hết giá trị sử dụng.
• Hóa đơn bị ngừng sử dụng trong thời gian bị cưỡng chế.
• Hóa đơn điện tử chưa đăng ký với cơ quan thuế.
• Hóa đơn điện tử chưa có mã của cơ quan thuế đối với trường hợp bắt buộc phải có mã.
• Hóa đơn được lập khi bên bán không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
• Hóa đơn đã bị cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền kết luận là hóa đơn không hợp pháp.

2. Hành vi sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ

Các hành vi bao gồm:

• Hóa đơn thiếu nội dung bắt buộc hoặc bị tẩy xóa, sửa chữa trái quy định.
• Lập hóa đơn khống, hóa đơn giả hoặc ghi nhận giao dịch không có thật.
• Thông tin giữa các liên hóa đơn không thống nhất.
• Sử dụng hóa đơn để quay vòng hàng hóa hoặc chứng minh cho hàng hóa khác.
• Sử dụng hóa đơn của tổ chức, cá nhân khác để hợp thức hóa chi phí.
• Các trường hợp khác đã được cơ quan thuế hoặc cơ quan công an kết luận là sử dụng hóa đơn không hợp pháp.