Kế toán xã là một vị trí không thể thiếu trong bộ máy hành chính cấp xã, phường, thị trấn. Người đảm nhiệm vai trò này không chỉ thực hiện ghi chép, tổng hợp thu chi mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý tài chính công. Nghị định 33/2023/NĐ-CP đã đưa ra những quy định rõ ràng hơn về điều kiện bổ nhiệm, tiêu chuẩn chuyên môn của kế toán xã trong bối cảnh quản lý tài chính ngày càng siết chặt. Hãy cùng FAST tìm hiểu chi tiết để hiểu đúng và đủ về vai trò của kế toán xã theo quy định mới nhất.
1. Kế toán xã là gì?
Kế toán xã hay công chức Tài chính Kế toán xã là người thực hiện công tác kế toán tại đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm xã, phường, thị trấn. Đây là vị trí chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, chịu trách nhiệm theo dõi thu chi ngân sách, quản lý tài sản công và lập báo cáo tài chính theo đúng quy định pháp luật.
Ngoài vai trò ghi chép sổ sách kế toán, kế toán xã còn góp phần đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính công tại cơ sở. Vị trí này là cầu nối giữa chính quyền xã và cơ quan tài chính cấp trên trong việc thực hiện các chính sách tài chính ngân sách. Trong một số trường hợp, kế toán xã có thể kiêm nhiệm cả công tác thủ quỹ nếu địa phương không bố trí đủ nhân sự.
Kế toán xã là người đảm nhận công tác kế toán tại đơn vị hành chính cấp xã
2. Tiêu chuẩn về trình độ phụ trách kế toán xã là gì?
Để đảm nhận vị trí kế toán xã trong bộ máy hành chính cấp xã, cá nhân phải đáp ứng một số tiêu chuẩn nhất định về độ tuổi, trình độ học vấn và chuyên môn nghiệp vụ theo quy định hiện hành. Cụ thể:
2.1. Điều kiện chung đối với công chức cấp xã, bao gồm kế toán xã
Theo quy định tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, công chức cấp xã – trong đó có kế toán xã – phải đáp ứng các tiêu chuẩn cơ bản sau:
- Về độ tuổi: Phải đủ từ 18 tuổi trở lên.
- Về trình độ giáo dục phổ thông: Phải tốt nghiệp trung học phổ thông.
- Về trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Phải tốt nghiệp đại học trở lên, thuộc ngành đào tạo phù hợp với chức danh công chức cấp xã đang đảm nhiệm. Riêng trường hợp có quy định khác tại các luật chuyên ngành thì thực hiện theo quy định của luật đó.
2.2. Đối với địa bàn đặc biệt
UBND cấp tỉnh có thể quy định cụ thể tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn nghiệp vụ thấp hơn (từ trung cấp trở lên) đối với kế toán xã làm việc tại các xã, phường, thị trấn thuộc vùng đặc biệt khó khăn. Bao gồm: miền núi, vùng cao, biên giới, hải đảo, xã đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số…
2.3. Lưu ý về lộ trình đáp ứng tiêu chuẩn
Theo Điều 38 Nghị định 33/2023/NĐ-CP, những trường hợp kế toán xã hiện tại chưa đạt đủ tiêu chuẩn nêu trên được gia hạn thời gian để hoàn thiện:
- Thời hạn tối đa là 05 năm kể từ ngày Nghị định có hiệu lực (tức trước ngày 01/08/2028).
- Nếu hết thời hạn mà vẫn không đáp ứng đủ điều kiện, cá nhân đó sẽ:
- Được giải quyết chế độ nghỉ hưu nếu đủ điều kiện, hoặc
- Bị xem xét thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo quy định của Chính phủ.
Để đảm nhận vị trí kế toán xã trong bộ máy hành chính cấp xã, cá nhân phải đáp ứng một số tiêu chuẩn nhất định
3. Làm kế toán cấp xã cần điều kiện gì?
Để đảm nhận vị trí kế toán tại UBND cấp xã, người làm kế toán cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể, căn cứ theo khoản 1 Điều 21 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP, kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán cấp xã phải có đủ các tiêu chuẩn sau:
3.1. Tiêu chuẩn bắt buộc theo Luật Kế toán
Người làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán phải đáp ứng các tiêu chuẩn tại điểm a, c, d khoản 1 Điều 54 Luật Kế toán, bao gồm:
- Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật. (quy định tại Điều 51 Luật Kế toán)
- Có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, do Bộ Tài chính tổ chức và cấp.
- Có thời gian công tác thực tế về kế toán:
- Tối thiểu 2 năm đối với người có trình độ đại học chuyên ngành kế toán, tài chính, kiểm toán.
- Tối thiểu 3 năm đối với người có trình độ trung cấp hoặc cao đẳng cùng chuyên ngành.
3.2. Không thuộc đối tượng bị cấm làm kế toán
Người làm kế toán cấp xã không được thuộc các trường hợp bị cấm làm kế toán theo quy định tại Điều 19 Nghị định 174/2016/NĐ-CP và Điều 52 Luật Kế toán, chẳng hạn như:
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Người có tiền án về tội xâm phạm tài sản, tham nhũng, kinh tế chưa được xóa án tích.
- Người đang bị cấm hành nghề liên quan đến kế toán.
3.3. Có thể đảm nhận kế toán nhưng chưa đủ điều kiện làm phụ trách kế toán
Thực tế tại một số địa phương, nhiều trường hợp người được tuyển dụng vào vị trí kế toán cấp xã là sinh viên mới ra trường, chưa có thời gian công tác thực tế hay chứng chỉ kế toán trưởng. Trong trường hợp này:
- Người đó vẫn có thể thực hiện nhiệm vụ kế toán tại UBND xã.
- Tuy nhiên, không được bổ nhiệm làm phụ trách kế toán hoặc kế toán trưởng, cho đến khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
3.4. Trách nhiệm của UBND xã khi bố trí kế toán
UBND cấp xã có trách nhiệm:
- Tuyển dụng và bố trí người làm kế toán đúng tiêu chuẩn.
- Không được bổ nhiệm người chưa đủ điều kiện làm phụ trách kế toán, kể cả trong thời gian chờ hoàn thiện hồ sơ hoặc chứng chỉ.
Như vậy, để được làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán cấp xã, ngoài chuyên môn, ứng viên cần có chứng chỉ kế toán trưởng và đủ số năm kinh nghiệm thực tế. Việc đảm bảo đúng quy định pháp luật trong tuyển dụng và bổ nhiệm vị trí kế toán là điều bắt buộc, giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại cấp cơ sở.
Người làm kế toán cấp xã không được thuộc các trường hợp bị cấm làm kế toán theo quy định
4. Nhiệm vụ của kế toán xã theo Nghị định 33/2023/NĐ-CP
Kể từ ngày 01/8/2023, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, trong đó quy định cụ thể nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã. Riêng đối với công chức Tài chính – kế toán, nghị định đã xác định rõ 07 nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện, góp phần bảo đảm hoạt động tài chính – ngân sách tại địa phương được vận hành hiệu quả và đúng quy định pháp luật.
Cụ thể, theo khoản 4 Điều 11 Nghị định 33/2023/NĐ-CP, công chức Tài chính – kế toán cấp xã có trách nhiệm:
- Tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực tài chính – ngân sách: Kế toán xã đóng vai trò tư vấn, hỗ trợ UBND cấp xã tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến công tác tài chính, ngân sách trên địa bàn xã, phường, thị trấn.
- Lập và thực hiện dự toán ngân sách xã: Kế toán xã tham mưu xây dựng dự toán thu, chi ngân sách cấp xã để trình Hội đồng nhân dân xã phê duyệt. Sau khi được thông qua, kế toán xã chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện dự toán, đồng thời tham mưu các biện pháp khai thác nguồn thu tại địa phương.
- Tổ chức các hoạt động tài chính và lập báo cáo ngân sách: Căn cứ vào hướng dẫn từ cơ quan tài chính cấp trên, kế toán xã tổ chức thực hiện các nghiệp vụ tài chính – ngân sách, quyết toán ngân sách xã và lập báo cáo tài chính theo quy định.
- Quản lý vốn đầu tư và tài sản công tại địa phương: Kế toán xã hỗ trợ UBND xã trong quản lý nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản và tài sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án thuộc thẩm quyền quản lý của UBND xã.
- Tham mưu giải quyết chế độ chính sách cho cán bộ, công chức: Ngoài công việc tài chính – kế toán, công chức kế toán xã còn hỗ trợ Chủ tịch UBND xã trong việc tham mưu và giải quyết các chế độ, chính sách liên quan đến đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách.
- Thực hiện nhiệm vụ theo phân công của Chủ tịch UBND xã: Bên cạnh các nhiệm vụ nêu trên, kế toán xã còn thực hiện các công việc khác theo sự chỉ đạo của Chủ tịch UBND cấp xã, phù hợp với quy định pháp luật liên quan.
- Tuân thủ quy định pháp luật trong mọi hoạt động chuyên môn: Mọi hoạt động của kế toán xã đều phải đảm bảo tuân thủ đúng các quy định pháp luật về tài chính, ngân sách và các văn bản pháp lý có liên quan.
Nhiệm vụ của kế toán xã theo Nghị định 33/2023/NĐ-CP
5. Điều động, chuyển công tác và tiếp nhận kế toán xã được thực hiện như thế nào?
Để bảo đảm bộ máy chính quyền cấp xã (mới) hoạt động đồng bộ và hiệu quả từ ngày 1.7.2025, Bộ Nội vụ đã có Công văn số 4444/BNV-CCVC gửi UBND các tỉnh, thành phố, đề nghị khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp, bố trí công chức, trong đó có nhân sự kế toán xã.
Theo hướng dẫn tại Văn bản số 11/CV-BCĐ ngày 4.6.2025 của Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, các trường hợp cán bộ, công chức cấp xã (cũ) nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định thì được chuyển sang cấp xã (mới) mà không phải thực hiện lại thủ tục tiếp nhận vào làm công chức.
Tương tự, viên chức cấp tỉnh hoặc cấp huyện nếu được phê duyệt trong Đề án bố trí công chức tại cấp xã (mới), cũng không cần thực hiện lại thủ tục tiếp nhận.
Đối với vị trí kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán tại UBND cấp xã (mới), Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể như sau:
- Người đảm nhiệm phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của Luật Kế toán năm 2015, Nghị định số 174/2016/NĐ-CP và hướng dẫn tại Công văn số 9443/BTC-QLKT ngày 27.6.2025.
- Nhân sự kế toán có thể được bố trí từ đội ngũ công chức hiện có, thuộc Văn phòng HĐND và UBND hoặc các phòng chuyên môn khác.
- Chủ tịch UBND cấp xã (mới) là người có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán, theo đúng Đề án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Cũng cần chú ý rằng, việc bổ nhiệm này không cần thực hiện lại thủ tục theo Thông tư số 04/2018/TT-BNV nếu nhân sự đã đủ điều kiện. Cách làm này giúp giảm bớt thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và tạo điều kiện để chính quyền mới nhanh chóng ổn định bộ máy, sẵn sàng đi vào hoạt động.
Nhân sự kế toán có thể được bố trí từ đội ngũ công chức hiện có, thuộc Văn phòng HĐND và UBND hoặc các phòng chuyên môn khác
Việc nắm vững các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm và nhiệm vụ của kế toán xã theo Nghị định 33 không chỉ giúp cá nhân chuẩn bị tốt cho vị trí này mà còn hỗ trợ các địa phương trong quá trình kiện toàn bộ máy hành chính cấp cơ sở. Đây là bước quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính nhà nước tại cấp xã. Nếu bạn đang quan tâm đến công tác kế toán trong khu vực hành chính sự nghiệp hoặc muốn cập nhật kiến thức chuyên môn, hãy khám phá thêm cùng FAST để luôn sẵn sàng thích ứng với quy định mới!
Thông tin liên hệ:
- Website: https://fast.com.vn/
- Email: info@fast.com.vn
- Fanpage: https://www.facebook.com/PhanMemFAST
- Zalo: https://zalo.me/phanmemfast